ภาษาไทยพูดว่า “คน 1 คน” แต่ภาษาจีนสลับลำดับเป็น “1 个 คน” คำนามแต่ละประเภทใช้ลักษณนามต่างกันไป ลองเปิดดูลักษณนามที่ใช้บ่อยที่สุด 34 คำ แยกตามกลุ่ม เพื่อพูดได้เป็นธรรมชาติ
34 ลักษณนาม
ใช้ได้กับคำนามส่วนใหญ่ เมื่อยังไม่แน่ใจว่าต้องใช้ลักษณนามเฉพาะตัวใด
ลักษณนามอเนกประสงค์ ใช้ได้ทั้งคนและสิ่งของ
ลักษณนามที่ใช้บ่อยที่สุด ใช้กับคนและสิ่งของส่วนใหญ่เมื่อไม่มีลักษณนามเฉพาะ ข้อควรระวัง: ภาษาไทยไม่มีลักษณนามกลางแบบนี้ ต้องเลือกให้ตรงกับชนิดของคำนามเสมอ
บ้าง จำนวนหนึ่ง เล็กน้อย
บอกจำนวนที่ไม่เจาะจง ต้องตามหลัง 一 หรือ 这/那 เสมอ
ลักษณนามสำหรับคน มีระดับความสุภาพต่างกัน
ท่าน (สุภาพ เป็นทางการ)
ใช้กับคนอย่างให้เกียรติ เช่น แขก ครูอาจารย์ ผู้สูงอายุ ตรงกับลักษณนาม ท่าน ในภาษาไทยพอดี
คน (นับตามอาชีพหรือตำแหน่ง)
ใช้กับคนที่ระบุอาชีพหรือบทบาท น้ำเสียงค่อนข้างเป็นทางการ
คน (ใช้นับสมาชิกในครอบครัว)
ใช้นับจำนวนคนในครอบครัวโดยเฉพาะ ภาษาไทยใช้ คน ตามปกติ ไม่มีลักษณนามแยกสำหรับสมาชิกครอบครัว
ลักษณนามสำหรับสัตว์ ต่างกันไปตามชนิดของสัตว์
ตัว (สัตว์ขนาดเล็ก)
ใช้กับสัตว์เล็กส่วนใหญ่ เช่น หมา แมว นก ไก่ ตรงกับลักษณนาม ตัว ในภาษาไทย
ตัว หรือ เส้น (ของที่ยาวเรียว)
ใช้กับของที่ยาวเรียว เช่น ปลา งู แม่น้ำ ถนน กางเกง ข้อควรระวัง: ภาษาจีนใช้คำเดียวคลุมหมด แต่ภาษาไทยแยกเป็น ตัว สำหรับปลาและกางเกง และ เส้น สำหรับถนนกับแม่น้ำ
ตัว (ม้า) หรือ พับ (ผ้า)
ใช้กับม้าและผ้าที่เป็นพับ
ตัว (ปศุสัตว์ขนาดใหญ่)
ใช้กับปศุสัตว์ขนาดใหญ่ เช่น ควาย วัว หมู ภาษาไทยใช้ ตัว เหมือนสัตว์เล็ก ไม่ได้แยกตามขนาด
ลักษณนามสำหรับของที่มีผิวหน้าแบนหรือเป็นแผ่นบาง
แผ่น หรือ ใบ (ของที่มีผิวหน้าแบน)
ใช้กับของที่มีผิวหน้าแบน เช่น กระดาษ โต๊ะ ตั๋ว รูปถ่าย เตียง ข้อควรระวัง: ภาษาไทยเลือกต่างกันไปตามสิ่งของ กระดาษใช้ แผ่น ตั๋วใช้ ใบ โต๊ะใช้ ตัว
ชิ้น แผ่น หรือ ผืน (บริเวณ)
ใช้กับของบางที่หั่นเป็นแผ่น หรือใช้กับบริเวณกว้าง
ลักษณนามสำหรับของที่ยาวเรียวหรือของที่ถือไว้ในมือ
ด้าม หรือ แท่ง (ของยาวและแข็ง)
ใช้กับของยาวและแข็ง เช่น ปากกา บุหรี่ และใช้กับกองกำลังได้ด้วย
ลักษณนามของที่มีด้ามจับ
ใช้กับของที่มีด้ามหรือที่จับ เช่น เก้าอี้ มีด ร่ม กุญแจ ข้อควรระวัง: ภาษาไทยใช้ต่างกันไป เก้าอี้ใช้ ตัว ร่มใช้ คัน มีดใช้ เล่ม
ก้าน (กิ่งที่มีดอกหรือใบ)
ใช้กับกิ่งไม้ที่มีดอกหรือใบติดอยู่
ลักษณนามสำหรับสิ่งพิมพ์
เล่ม
ใช้กับหนังสือ สมุด นิตยสาร ตรงกับลักษณนาม เล่ม ในภาษาไทยพอดี
ฉบับ (หนังสือพิมพ์) ชุด หรือ ที่ (อาหาร)
ใช้กับหนังสือพิมพ์ เอกสาร และอาหารที่จัดเป็นชุด
ลักษณนามสำหรับยานพาหนะและเครื่องจักร
คัน (ยานพาหนะที่มีล้อ)
ใช้กับยานพาหนะที่มีล้อ เช่น รถยนต์ จักรยาน มอเตอร์ไซค์ ตรงกับลักษณนาม คัน ในภาษาไทยพอดี
ลำ (เครื่องบิน) หรือ หลัง (เครื่องขนาดใหญ่)
ใช้กับเครื่องบิน เปียโน และเครื่องจักรขนาดใหญ่
เครื่อง (อุปกรณ์)
ใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้า คอมพิวเตอร์ โทรทัศน์ ตรงกับลักษณนาม เครื่อง ในภาษาไทยพอดี
ลำ (เรือ)
ใช้กับเรือและเรือขนาดใหญ่ ตรงกับลักษณนาม ลำ ในภาษาไทยพอดี
ลักษณนามสำหรับอาหารและเครื่องดื่ม
แก้ว
ใช้กับเครื่องดื่มที่ใส่ในแก้ว ตรงกับลักษณนาม แก้ว ในภาษาไทยพอดี
ขวด
ใช้กับของเหลวที่บรรจุขวด ตรงกับลักษณนาม ขวด ในภาษาไทยพอดี
ชาม หรือ ถ้วย
ใช้กับอาหารที่ใส่ชาม ตรงกับลักษณนาม ชาม ในภาษาไทยพอดี
จาน
ใช้กับอาหารที่จัดใส่จาน ตรงกับลักษณนาม จาน ในภาษาไทยพอดี
ลักษณนามสำหรับเครื่องแต่งกาย
ตัว (เสื้อผ้า) หรือ เรื่อง (เหตุการณ์)
ใช้กับเสื้อผ้า สิ่งของ และเรื่องราว ข้อควรระวัง: ภาษาไทยแยกกัน เสื้อใช้ ตัว ส่วนเรื่องราวใช้ เรื่อง
คู่
ใช้กับของที่มาเป็นคู่ เช่น รองเท้า ตะเกียบ มือ ตรงกับลักษณนาม คู่ ในภาษาไทยพอดี
ใบ (หมวก) หรือ หลัง (เต็นท์)
ใช้กับหมวกและเต็นท์
ลักษณนามสำหรับสิ่งก่อสร้างและวัตถุที่เป็นก้อน
ลูก (ภูเขา) แห่ง หรือ หลัง (สิ่งก่อสร้าง)
ใช้กับสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ เช่น ภูเขา สะพาน อาคาร
ห้อง
ใช้กับห้องและช่วงห้องภายในบ้าน
ชิ้น ก้อน หรือ หน่วยเงินในภาษาพูด
ใช้กับของที่เป็นก้อนหรือเป็นชิ้น และใช้เรียกหน่วยเงินในภาษาพูด
ลักษณนามสำหรับครั้ง รอบ และเหตุการณ์
ครั้ง
ใช้นับจำนวนครั้งที่การกระทำเกิดขึ้น ตรงกับ ครั้ง ในภาษาไทยพอดี
รอบ (ตั้งแต่ต้นจนจบ)
เน้นว่าทำครบหนึ่งรอบตั้งแต่ต้นจนจบ ต่างจาก 次 ที่นับเพียงจำนวนครั้ง
มื้อ (อาหาร) หรือ ครั้ง (การถูกดุ)
ใช้กับมื้ออาหารและการถูกดุว่า ตรงกับลักษณนาม มื้อ ในภาษาไทย
ชนิด แบบ
ใช้จำแนกสิ่งต่าง ๆ ตามชนิดหรือประเภท
ลักษณนามภาษาจีน (量词 ) คือคำที่วางอยู่ระหว่างจำนวนกับคำนาม เพื่อบอกหน่วยของสิ่งนั้น ภาษาจีนบังคับให้มีลักษณนามแทบทุกครั้ง เหมือนภาษาไทย ต่างกันที่ลำดับคำ ไทยพูดว่า “คน 1 คน” จีนพูดว่า “1 个 คน” ไทยพูดว่า “หนังสือ 3 เล่ม” จีนพูดว่า “3 本 หนังสือ” คำนามแต่ละประเภทมักมีลักษณนามเฉพาะของตัวเอง การเลือกใช้ให้ถูกจึงเป็นเงื่อนไขของการพูดภาษาจีนอย่างเป็นธรรมชาติ
โครงสร้างลักษณนาม
ตัวอย่าง: 三 (สาม) + 本 (ลักษณนาม) + 书 (หนังสือ) → 三本书 = หนังสือ 3 เล่ม
ลักษณนามแบ่งเป็นสองชนิด คือ ลักษณนามของคำนาม (名量词) ที่ใช้นับสิ่งของ เช่น 个 本 只 และ ลักษณนามของคำกริยา (动量词) ที่ใช้นับจำนวนครั้งของการกระทำ เช่น 次 遍 ลักษณนามของคน สัตว์ สิ่งของ หรืออาหารการกิน ต่างก็มีธรรมเนียมของตัวเอง การเรียนแยกตามกลุ่มความหมายจึงจำได้เร็วกว่าเรียนกระจัดกระจาย
คุณไม่จำเป็นต้องเรียนลักษณนามให้ครบทุกคำ ในการสื่อสารประจำวัน แค่จำคำที่ใช้บ่อยที่สุดให้แม่นก็พอสำหรับสถานการณ์ส่วนใหญ่แล้ว ถ้ายังนึกคำที่ถูกต้องไม่ออก ใช้ 个 () ไปก่อนได้ เพราะเป็นลักษณนามอเนกประสงค์ที่เข้ากับคำนามของคนและสิ่งของได้เกือบทั้งหมด แล้วค่อยแก้ให้ตรงขึ้นเมื่อคุ้นแล้ว
เคล็ดลับจำที่ได้ผลที่สุดคือ เรียนลักษณนามพร้อมคำนามเป็นวลีเต็ม ๆ ไปเลย เช่น 一本书 (หนังสือหนึ่งเล่ม) หรือ 一只猫 (แมวหนึ่งตัว) ลักษณนามทุกคำที่ Hanbeego มีวิธีใช้และตัวอย่างพร้อม pinyin ให้จำได้ตามบริบท
ลักษณนามที่ใช้บ่อยที่สุด 12 คำ พร้อม pinyin ความหมาย และตัวอย่าง เปิดดูได้เร็วเวลาต้องใช้
| ลักษณนาม | pinyin | ความหมาย / ใช้กับ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| 个 | gè | ลักษณนามอเนกประสงค์ ใช้ได้ทั้งคนและสิ่งของ | 一个人 คน 1 คน |
| 位 | wèi | ท่าน (สุภาพ เป็นทางการ) | 一位老师 ครู 1 ท่าน |
| 只 | zhī | ตัว (สัตว์ขนาดเล็ก) | 一只猫 แมว 1 ตัว |
| 张 | zhāng | แผ่น หรือ ใบ (ของที่มีผิวหน้าแบน) | 一张纸 กระดาษ 1 แผ่น |
| 条 | tiáo | ตัว หรือ เส้น (ของที่ยาวเรียว) | 一条鱼 ปลา 1 ตัว |
| 本 | běn | เล่ม | 一本书 หนังสือ 1 เล่ม |
| 件 | jiàn | ตัว (เสื้อผ้า) หรือ เรื่อง (เหตุการณ์) | 一件衣服 เสื้อ 1 ตัว |
| 杯 | bēi | แก้ว | 一杯水 น้ำ 1 แก้ว |
| 辆 | liàng | คัน (ยานพาหนะที่มีล้อ) | 一辆车 รถ 1 คัน |
| 双 | shuāng | คู่ | 一双鞋 รองเท้า 1 คู่ |
| 块 | kuài | ชิ้น ก้อน หรือ หน่วยเงินในภาษาพูด | 一块蛋糕 เค้ก 1 ชิ้น |
| 次 | cì | ครั้ง | 三次 3 ครั้ง |
