ไช่หลุนถวายกระดาษ

东汉年间，宫里的作坊堆满了树皮、破布和旧渔网。

ในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันออก โรงช่างในวังกองพะเนินไปด้วยเปลือกไม้ เศษผ้าขาด และแหจับปลาเก่า ๆ

ขุนนาง

蔡伦，你天天泡在这些破烂里，到底想弄出个什么名堂？

ไช่หลุน เจ้าหมกตัวอยู่กับกองเศษขยะพวกนี้ทุกวัน ตกลงคิดจะทำอะไรให้เป็นเรื่องเป็นราวกันแน่

ไช่หลุน

大人别急，这些便宜的材料，将来也许能代替又重又贵的竹简。

ใต้เท้าอย่าเพิ่งใจร้อน วัสดุราคาถูกเหล่านี้ วันข้างหน้าอาจใช้แทนซีกไม้ไผ่ที่ทั้งหนักทั้งแพงได้

ขุนนาง

代替竹简？我看你是把脑子泡坏了。

ใช้แทนซีกไม้ไผ่หรือ ข้าว่าเจ้าแช่น้ำจนสมองเปื่อยไปแล้ว

蔡伦把材料切碎、煮烂，再捞起薄薄的一层，铺在帘子上晾干。

ไช่หลุนสับวัสดุให้ละเอียด ต้มจนเปื่อย แล้วช้อนขึ้นมาเป็นชั้นบาง ๆ ปูลงบนแผงไม้ไผ่ผึ่งให้แห้ง

ไช่หลุน

太厚了，一写就破；太薄又散开，分量得慢慢试。

หนาเกินไป พอเขียนก็ขาด บางเกินไปก็ยุ่ยกระจาย สัดส่วนต้องค่อย ๆ ลองไป

一次次失败，他的手被烫起了泡，可帘子上的那层东西越来越平整。

ล้มเหลวครั้งแล้วครั้งเล่า มือของเขาถูกน้ำร้อนลวกจนพองเป็นตุ่ม แต่ชั้นบาง ๆ บนแผงไม้ไผ่กลับเรียบเนียนขึ้นทุกที

ไช่หลุน

成了……这一回，总算成了。

สำเร็จแล้ว... คราวนี้ ในที่สุดก็สำเร็จ

几个月后，蔡伦双手捧着一卷东西，走进了大殿。

หลายเดือนต่อมา ไช่หลุนประคองของม้วนหนึ่งไว้ด้วยสองมือ เดินเข้าไปในท้องพระโรง

ฮ่องเต้

你献上的是何物？看着比绸缎还轻。

สิ่งที่เจ้านำมาถวายคือสิ่งใด ดูแล้วเบายิ่งกว่าแพรไหมเสียอีก

ไช่หลุน

回陛下，此物叫做纸，又轻又便宜，写字十分顺手。

กราบทูลฝ่าบาท สิ่งนี้เรียกว่ากระดาษ ทั้งเบาทั้งราคาถูก เขียนหนังสือได้ลื่นมือยิ่งนัก

他提笔一挥，墨迹清清楚楚地留在了纸上，满殿的人都安静了下来。

เขายกพู่กันขึ้นปาดเพียงครั้งเดียว รอยหมึกก็ติดอยู่บนกระดาษอย่างชัดเจน ผู้คนทั้งท้องพระโรงเงียบกริบลงทันที

ฮ่องเต้

好！从今往后，朝廷的文书就用此纸，称它‘蔡侯纸’。

ดีมาก นับแต่นี้ต่อไป หนังสือราชการของราชสำนักให้ใช้กระดาษชนิดนี้ และเรียกมันว่า ‘กระดาษไช่โหว’

那位曾经讥笑他的官员，红着脸挤到了人群前面。

ขุนนางผู้ที่เคยเยาะเย้ยเขา หน้าแดงก่ำเบียดตัวขึ้นมาหน้าฝูงคน

ขุนนาง

蔡大人，先前是我有眼不识泰山，您别往心里去。

ท่านไช่ เมื่อก่อนข้ามีตาแต่ไม่รู้จักภูเขาไท่ซาน ขอท่านอย่าถือสาเลย

ไช่หลุน

大人言重了，往后天下读书人都用得上它，这才是我盼的。

ใต้เท้ากล่าวหนักเกินไปแล้ว วันข้างหน้าผู้อ่านหนังสือทั่วแผ่นดินจะได้ใช้มัน นั่นต่างหากคือสิ่งที่ข้าเฝ้ารอ