กระดาษแผ่นแรก

东汉的一个清晨，阿木背着一捆竹简，累得满头大汗。

เช้าตรู่วันหนึ่งในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันออก อาหมู่แบกมัดซีกไม้ไผ่ไว้บนหลัง เหนื่อยจนเหงื่อโทรมหน้า

อาหมู่

蔡大人，皇上的一道命令就这么重，搬一趟我的腰都快断了。

ท่านไช่ พระบัญชาของฮ่องเต้แค่ฉบับเดียวยังหนักขนาดนี้ ขนแค่เที่ยวเดียวเอวข้าน้อยก็จะหักอยู่แล้วครับ

ไช่หลุน

我也早就想换个法子了。若是有种又轻又能写字的东西，该多好。

ข้าก็คิดจะเปลี่ยนวิธีมานานแล้ว ถ้ามีของสักอย่างที่ทั้งเบาและเขียนตัวหนังสือได้ ก็คงจะดีไม่น้อย

อาหมู่

丝帛倒是轻，可贵得吓人，谁舍得拿来写字呀。

ผ้าไหมน่ะเบาก็จริง แต่แพงจนน่าตกใจ ใครจะยอมเอามาเขียนหนังสือกันเล่าครับ

院子里堆着树皮、破布和旧渔网，蔡伦把它们全泡进了水里。

ในลานบ้านกองไปด้วยเปลือกไม้ เศษผ้าขาด และแหจับปลาเก่า ไช่หลุนเอาทั้งหมดไปแช่ลงในน้ำ

อาหมู่

大人，这些破烂泡烂了，能做出什么来呀？

ท่านครับ ของขาดๆ พังๆ พวกนี้พอแช่จนเปื่อยแล้วมันจะทำอะไรได้หรือครับ

ไช่หลุน

捣成糊，再摊得薄薄一层，晒干说不定就成了。来，使劲捣。

ตำให้เป็นเยื่อข้น แล้วเกลี่ยออกเป็นชั้นบางๆ ตากแดดให้แห้ง บางทีอาจจะสำเร็จก็ได้ มาเถอะ ออกแรงตำเลย

两人轮流捣了大半天，木槌一下一下，砸得满身是水。

สองคนผลัดกันตำอยู่เกือบทั้งวัน ค้อนไม้กระแทกลงทีละครั้งทีละครั้ง จนน้ำกระเซ็นเปียกไปทั้งตัว

头几张捞起来一掀就碎，烂成一团贴在帘子上。

แผ่นแรกๆ พอตักขึ้นมาแล้วยกก็แตกยุ่ย เละเป็นก้อนติดอยู่บนตะแกรงไม้ไผ่

อาหมู่

又烂了！大人，咱们都试了七八回了，是不是根本做不成？

เละอีกแล้ว ท่านครับ พวกเราลองมาตั้งเจ็ดแปดครั้งแล้ว หรือว่ามันทำไม่ได้ตั้งแต่แรกครับ

ไช่หลุน

别急。我看是水太多，糊得再稠一点，帘子也抬得稳些。

ใจเย็นๆ ข้าว่าน้ำมากเกินไป ทำเยื่อให้ข้นขึ้นอีกหน่อย แล้วยกตะแกรงให้นิ่งกว่านี้

他蹲在水边，把那层薄薄的糊小心地铺平，连大气都不敢喘。

เขานั่งยองๆ อยู่ริมน้ำ ค่อยๆ เกลี่ยเยื่อชั้นบางนั้นให้เรียบอย่างระมัดระวัง จนแทบไม่กล้าหายใจแรง

第二天太阳一晒，帘子上那层东西干了，竟揭下来一张薄薄的纸。

วันรุ่งขึ้นพอแดดส่อง ชั้นบางๆ บนตะแกรงก็แห้งลง แล้วลอกออกมาได้เป็นกระดาษบางๆ หนึ่งแผ่นอย่างไม่น่าเชื่อ

อาหมู่

成了！大人您看，又轻又平，比竹简强多了！

สำเร็จแล้วครับ ท่านดูสิครับ ทั้งเบาทั้งเรียบ ดีกว่าซีกไม้ไผ่ตั้งเยอะ

ไช่หลุน

拿支笔来，写上一行试试，看墨会不会晕开。

ไปเอาพู่กันมา เขียนดูสักบรรทัด ดูซิว่าหมึกจะซึมเลอะหรือเปล่า

墨迹清清楚楚，蔡伦把那张纸举到阳光下，半天没舍得放手。

รอยหมึกคมชัดทุกตัวอักษร ไช่หลุนยกกระดาษแผ่นนั้นขึ้นส่องแดด ตั้งนานก็ยังไม่ยอมวางลง