趋向补语 4：表示时间意义（引申用法）

มีสองกลุ่ม (1) คำกริยา + 上 (shàng) / 起来 (qǐlái): บอกว่าการกระทำ เริ่มต้น ขึ้นแล้วดำเนินต่อ - 玩儿上游戏 (เริ่มติดเล่นเกม) 哭起来 (ร้องไห้ขึ้นมา) 干起来 (ลงมือทำ) (2) คำกริยา + 下去 (xiàqù) / 下来 (xiàlái): บอกว่าการกระทำ ดำเนินต่อ ยืดยาวออกไป - 说下去 (พูดต่อไป) 坚持下去 (อดทนต่อไป) 保持下来 (รักษาไว้ได้มาจนถึงตอนนี้)

ใช้ 起来/上 เมื่อจะบอกว่าการกระทำเพิ่งตั้งต้นขึ้น (เริ่มร้องไห้ เริ่มลงมือทำ) ใช้ 下去 เมื่อจะบอกว่าทำสิ่งที่ทำอยู่นั้นต่อไปข้างหน้า (说下去 - พูดต่อไปอีก) ใช้ 下来 เมื่อกระบวนการหนึ่งยืดยาวมาจากอดีตและรักษาผลไว้ได้จนถึงปัจจุบัน (习惯保持下来了 - รักษานิสัยนั้นไว้ได้มาจนถึงทุกวันนี้)

下去 (xiàqù) เน้นการทำต่อไปข้างหน้าหรือมุ่งสู่อนาคต ส่วน 下来 (xiàlái) เน้นการรักษาไว้ ตรึงผลจากอดีตมาถึงปัจจุบัน 你说下去 = พูดต่อไปอีกสิ 记录下来 = จดเอาไว้แล้วเก็บไว้ได้ ตรงนี้ภาษาไทยช่วยจำได้ดี เพราะ 去 กับ 来 ทำงานเหมือนคำว่า ไป กับ มา คือ ทำต่อไป มองไปข้างหน้า ส่วน ทำมาโดยตลอด ลากจากอดีตมาถึงตอนนี้

ภาษาไทยใช้ คำกริยา + คำบอกทิศทาง (ขึ้น ลง ไป มา) ในทำนองเดียวกัน จึงเทียบ 起来 กับ ขึ้นมา และ 下去 กับ ต่อไป ได้ แต่มีจุดที่ไม่มีคำไทยรองรับอยู่สองจุด จุดแรกคือ 上 อย่างใน 玩儿上游戏 ซึ่งแฝงความหมายว่าเริ่มแล้วติดพันเลิกไม่ได้ ภาษาไทยต้องเปลี่ยนไปใช้คำว่า ติด (ติดเกม) ไม่มีคำบอกทิศทางมารองรับ จุดที่สองคือ 下 ในทั้ง 下去 และ 下来 ที่ไม่ได้แปลว่า ลง เลยแม้แต่น้อย ผู้เรียนจึงมักตัด 下 ทิ้งเหลือแค่ 说去 说来 ซึ่งใช้ไม่ได้ และเมื่อการกระทำเริ่มไปแล้วหรือรักษาผลไว้ได้แล้ว ต้องมี 了 (le) ปิดท้ายด้วย เช่น 哭起来了 保持下来了