HSK 5
可能补语2:动词+得/不得
kě néng bǔ yǔ 2 : dòng cí + de / bù de
ส่วนเสริมท้ายกริยาบอกความเป็นไปได้ 2: คำกริยา + 得/不得
คำอธิบาย
นี่คือส่วนเสริมท้ายกริยาบอกความเป็นไปได้ (ส่วนที่วางหลังคำกริยาเพื่อบอกว่าการกระทำนั้นเป็นไปได้หรือไม่) ชนิดพิเศษ คือ คำกริยา + 得 (de) / 不得 (bù de) ใช้บอกว่าเรื่องนั้นทำได้หรือสมควรทำหรือไม่ โดยมักตัดสินจากศีลธรรม กฎเกณฑ์ หรือผลที่จะตามมา
คำกริยา + 得 de = ทำได้ (ได้รับอนุญาต/สมควรทำ) คำกริยา + 不得 bù de = ทำไม่ได้ อย่าได้ทำ
ส่วนใหญ่ใช้ในรูปปฏิเสธ 不得 เพื่อห้ามปรามหรือเตือนว่าถ้าทำแล้วจะเกิดผลเสีย (吃不得 = กินไม่ได้เพราะเป็นพิษ 拿不得 = หยิบไม่ได้เพราะอันตราย 说不得 = พูดไม่ได้เพราะเป็นเรื่องไม่ถูกต้อง) เติมคำว่า 可 (kě) เข้าไปเพื่อเน้นน้ำเสียงให้หนักขึ้น
不得 (bù de) ในที่นี้ต่างจากส่วนเสริมบอกความเป็นไปได้ทั่วไป (เช่น 拿不动 ná bù dòng = ยกไม่ไหวเพราะหนัก) เพราะ 不得 เน้นว่า 'ไม่ได้รับอนุญาต / ไม่สมควร' ซึ่งอิงกฎเกณฑ์และผลที่จะตามมา ไม่ใช่เรื่องแรงไม่พอจะทำ
ภาษาไทยใช้คำว่า ไม่ได้ คลุมทั้งสองความหมาย ทั้ง กินไม่ได้ เพราะเคี้ยวไม่ลง และ กินไม่ได้ เพราะห้ามกิน ผู้เรียนชาวไทยจึงแยกสองความหมายนี้ไม่ออก แล้วหยิบ 不得 ไปใช้ในความหมายว่าทำไม่ไหว ทั้งที่ต้องใช้ 不动 หรือ 不了 (bù liǎo) แทน ให้จำว่า 不得 แปลว่า ห้าม หรือ ไม่สมควร เท่านั้น อีกจุดคือเสียงอ่าน 得 ตัวนี้อ่านว่า de เสียงเบา ไม่ใช่ děi ที่แปลว่าต้อง และไม่ใช่ dé ที่แปลว่าได้รับ
ตัวอย่าง
ยาชนิดนี้จะกินได้หรือกินไม่ได้ ต้องฟังหมอ
ของพวกนี้เธออย่าไปหยิบเชียวนะ อันตรายมาก
คำพูดไร้หลักการแบบนี้พูดไม่ได้เด็ดขาด
ฝึกทำแบบฝึกหัด
ทดสอบความเข้าใจของคุณด้วยแบบฝึกหัดปรนัยสั้น ๆ
เรียน “可能补语2:动词+得/不得” ให้ได้ผล
หัวข้อไวยากรณ์ “可能补语2:动词+得/不得” (ส่วนเสริมท้ายกริยาบอกความเป็นไปได้ 2: คำกริยา + 得/不得) เป็นหนึ่งในโครงสร้างสำคัญของระดับ HSK 5 การจะใช้โครงสร้างนี้ได้คล่อง คุณต้องเข้าใจบริบทที่ใช้และฝึกอย่างสม่ำเสมอ
เคล็ดลับการเรียน อ่านออกเสียงตัวอย่างซ้ำหลายรอบเพื่อสร้างความเคยชินตามธรรมชาติ จากนั้นลองแต่งประโยคจากสถานการณ์ของตัวเอง แล้วใช้ปุ่มเสียงเพื่อฟังและฝึกออกเสียงให้ถูกต้อง
คุณเปิดดูบทเรียนเต็ม “” เพื่อทำความเข้าใจไวยากรณ์และคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องให้ลึกขึ้นได้เช่นกัน