宾语的语义类型1

(1) สถานที่ + คำกริยา + กรรมที่เป็นผู้กระทำ ตรงนี้คนหรือสิ่งที่วางอยู่หลังคำกริยากลับเป็นผู้ลงมือกระทำเสียเอง (施事宾语 shīshì bīnyǔ — กรรมที่เป็นผู้กระทำ) เช่น 家里来了一位客人 = ที่บ้านมีแขกมาคนหนึ่ง ("แขก" คือผู้ที่มา) แบบนี้มักบรรยายการปรากฏขึ้นหรือการมีอยู่ (来 lái มา 站 zhàn ยืน 坐 zuò นั่ง) (2) ประธาน + คำกริยา + กรรมที่เป็นผู้ถูกกระทำ (受事宾语 shòushì bīnyǔ) เช่น 采购一批食品 = จัดซื้ออาหารหนึ่งล็อต ("อาหาร" คือสิ่งที่ถูกซื้อ)

แบบ (1) ใช้เมื่อต้องการแนะนำคนหรือสิ่งที่เพิ่งปรากฏขึ้น ณ ที่แห่งหนึ่ง (ข้อมูลใหม่วางไว้ท้ายประโยค) แบบ (2) เป็นประโยคบอกเล่าธรรมดา คือมีใครสักคนกระทำต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

แม้จะเป็นคำนามที่อยู่หลังคำกริยาเหมือนกัน แต่ใน (1) มันคือผู้ลงมือเอง (แขกเดินมาเอง) ส่วนใน (2) มันเป็นฝ่ายถูกกระทำ (อาหารถูกซื้อ) ดูได้จากตัวคำกริยา 来/站/坐 บอกการมีอยู่ → เป็นผู้กระทำ ส่วน 对待/采购 เป็นการกระทำต่อสิ่งอื่น → เป็นผู้ถูกกระทำ

ผู้เรียนชาวไทยเห็น 家里来了一位客人 แล้วมักแปลตรงตัวว่า ที่บ้านมาแขกหนึ่งคน แล้วเข้าใจไปว่า 家里 เป็นประธานผู้กระทำ ความจริง 家里 เป็นเพียงสถานที่ ผู้ที่มาคือ 客人 และห้ามสลับเป็น 一位客人来了家里 อีกจุดที่พลาดง่ายคือลำดับคำในวลีบอกจำนวน ภาษาไทยเรียงเป็น คำนาม + จำนวน + ลักษณนาม (แขก 1 คน อาหาร 1 ล็อต) แต่ภาษาจีนเรียงกลับกันเป็น จำนวน + ลักษณนาม + คำนาม จึงต้องเป็น 一位客人 และ 一批食品 ไม่ใช่ 客人一位