Một viên quan coi thường thứ vật liệu rẻ tiền của Thái Luân, cho đến lúc ông mở ra trước mặt cả triều một tờ mỏng nhẹ khiến ai nấy lặng người.
Cảnh 1: Lời chê trong xưởng
东汉年间,宫里的堆满了、破布和旧渔网。
Thời Đông Hán, xưởng trong cung chất đầy vỏ cây, vải rách và lưới đánh cá cũ.
Viên quan
蔡伦,你天天泡在这些破烂里,到底想弄出个什么名堂?
Thái Luân, ngày nào ông cũng vùi mình trong đống rác rưởi này, rốt cuộc định bày trò gì vậy?
Thái Luân
大人别急,这些便宜的材料,将来也许能又重又贵的。
Đại nhân chớ vội, mấy thứ vật liệu rẻ tiền này, mai sau biết đâu thay được thẻ tre vừa nặng vừa đắt.
Viên quan
?我看你是把脑子泡坏了。
Thay thẻ tre ư? Ta thấy ông ngâm nước đến hỏng cả đầu óc rồi.
Cảnh 2: Ngày đêm trong xưởng
蔡伦把材料切碎、煮烂,再捞起薄薄的一层,铺在帘子上晾干。
Thái Luân cắt vụn vật liệu, nấu cho nhừ, rồi vớt lên một lớp mỏng dính, trải trên rèm hong khô.
Thái Luân
太厚了,一写就破;太薄又散开,得慢慢试。
Dày quá thì vừa viết đã rách; mỏng quá lại bở ra, liều lượng phải từ từ thử.
一次次失败,他的手被烫起了泡,可帘子上的那层东西越来越。
Hết lần này đến lần khác thất bại, tay ông bỏng phồng cả lên, nhưng lớp vật ấy trên rèm mỗi lúc một phẳng phiu.
Thái Luân
成了……这一回,总算成了。
Được rồi... lần này, rốt cuộc cũng được rồi.
Cảnh 3: Trước cả triều đình
几个月后,蔡伦双手捧着一卷东西,走进了大殿。
Mấy tháng sau, Thái Luân hai tay nâng một cuộn vật, bước vào đại điện.
Hoàng đế
你献上的是何物?看着比绸缎还轻。
Thứ khanh dâng lên là vật gì? Trông còn nhẹ hơn cả lụa là.
Thái Luân
回陛下,此物叫做纸,又轻又便宜,写字十分顺手。
Bẩm bệ hạ, vật này gọi là giấy, vừa nhẹ vừa rẻ, viết chữ lên vô cùng thuận tay.
他提笔一挥,清清楚楚地留在了纸上,满殿的人都安静了下来。
Ông nhấc bút phẩy một cái, nét mực hiện rõ mồn một trên tờ giấy, cả điện lặng phắc đi.
Cảnh 4: Cái cúi đầu
Hoàng đế
好!从今往后,朝廷的文书就用此纸,称它‘蔡侯纸’。
Hay lắm! Từ nay về sau, văn thư triều đình dùng loại giấy này, gọi nó là 'giấy Thái Hầu'.
那位曾经讥笑他的官员,红着脸挤到了人群前面。
Vị quan từng chê cười ông, đỏ mặt chen lên phía trước đám đông.
Viên quan
蔡大人,先前是我,您别往心里去。
Thái đại nhân, trước đây là tôi có mắt mà không thấy núi Thái Sơn, ngài đừng để bụng.
Thái Luân
大人言重了,往后天下读书人都用得上它,这才是我盼的。
Đại nhân nói quá lời, mai sau người đọc sách khắp thiên hạ đều dùng được nó, đó mới là điều tôi mong.