Trong xưởng thợ thời Hán, một người hầu trẻ chán ngán những bó thẻ tre nặng trịch, còn quan Thái Luân thì đêm ngày vớt từng mẻ bột cây, quyết làm ra thứ có thể thay được chúng.
Cảnh 1: Những bó thẻ tre nặng trịch
东汉的一个清晨，阿木背着一捆，累得满头大汗。
Một sớm tinh mơ thời Đông Hán, A Mộc vác trên lưng một bó thẻ tre, mệt đến mồ hôi đầm đìa cả đầu.
A Mộc
蔡大人，皇上的一道命令就这么重，搬一趟我的腰都快断了。
Thưa đại nhân Thái, một đạo lệnh của hoàng thượng mà nặng thế này, khênh một chuyến lưng tôi muốn gãy luôn.
Thái Luân
我也早就想换个法子了。若是有种又轻又能写字的东西，该多好。
Ta cũng sớm muốn tìm cách khác rồi. Giá mà có thứ vừa nhẹ vừa viết được chữ thì hay biết mấy.
A Mộc
倒是轻，可贵得吓人，谁舍得拿来写字呀。
Lụa thì nhẹ thật đấy, nhưng đắt đến phát sợ, ai mà nỡ đem ra viết chữ chứ.
Cảnh 2: Trong xưởng đầy mùi cây mục
院子里堆着、破布和旧，蔡伦把它们全泡进了水里。
Trong sân chất đầy vỏ cây, vải rách và lưới đánh cá cũ, Thái Luân đem ngâm tất cả vào nước.
A Mộc
大人，这些破烂泡烂了，能做出什么来呀？
Đại nhân ơi, mấy thứ rách nát này ngâm cho mục ra, làm được cái gì cơ chứ?
Thái Luân
成，再摊得薄薄一层，说不定就成了。来，使劲。
Giã thành bột nhão, rồi dàn ra một lớp thật mỏng, phơi khô biết đâu lại thành. Nào, ra sức giã đi.
两人轮流了大半天，木槌一下一下，砸得满身是水。
Hai người thay nhau giã suốt nửa ngày trời, chày gỗ nện xuống từng nhịp, bắn nước ướt đẫm cả người.
Cảnh 3: Mẻ nào cũng rách
头几张捞起来一掀就碎，烂成一团贴在帘子上。
Mấy mẻ đầu vớt lên vừa nhấc đã vỡ vụn, nát thành một đám dính bệt trên tấm rèm.
A Mộc
又烂了！大人，咱们都试了七八回了，是不是根本做不成？
Lại nát rồi! Đại nhân, mình thử bảy tám lượt rồi, hay là vốn dĩ không làm nổi?
Thái Luân
别急。我看是水太多，得再稠一点，帘子也抬得稳些。
Đừng nóng. Ta thấy là nước quá nhiều, làm bột đặc thêm chút nữa, nhấc rèm cũng phải vững tay hơn.
他蹲在水边，把那层薄薄的小心地铺平，连大气都不敢喘。
Ông ngồi xổm bên mé nước, cẩn thận dàn phẳng lớp bột mỏng tang, đến thở mạnh cũng chẳng dám.
Cảnh 4: Một tờ mỏng phơi dưới nắng
第二天太阳一晒，帘子上那层东西干了，竟揭下来一张薄薄的纸。
Hôm sau nắng vừa hong, lớp vật trên rèm khô lại, gỡ ra được hẳn một tờ giấy mỏng.
A Mộc
成了！大人您看，又轻又平，比强多了！
Thành rồi! Đại nhân nhìn này, vừa nhẹ vừa phẳng, hơn hẳn thẻ tre!
Thái Luân
拿支笔来，写上一行试试，看墨会不会晕开。
Lấy cây bút lại đây, viết thử một dòng xem mực có nhòe ra không.
清清楚楚，蔡伦把那张纸举到阳光下，半天没舍得放手。
Nét mực rõ ràng từng chữ, Thái Luân nâng tờ giấy lên dưới ánh nắng, hồi lâu chẳng nỡ buông tay.