HSK 5
被动句3:意念被动句
bèi dòng jù 3 : yì niàn bèi dòng jù
ประโยคถูกกระทำเชิงความหมาย (ไม่ใช้ 被)
คำอธิบาย
นี่คือประโยคถูกกระทำเชิงความหมาย (意念被动句 yìniàn bèidòngjù - ประโยคที่มีความหมายว่าถูกกระทำ แต่ไม่มีอักษร 被 bèi) ประธาน (อยู่ต้นประโยค) เป็นสิ่งของ และเป็นผู้ถูกกระทำไปพร้อมกัน คำกริยาตามมาทันที แต่ผู้ฟังเข้าใจได้เองว่าสิ่งนั้น "ถูก" กระทำ
ประธาน (สิ่งของ ผู้ถูกกระทำ) + คำกริยา + ส่วนเสริมท้ายกริยาบอกผลลัพธ์ (ส่วนที่ตามหลังคำกริยาเพื่อบอกผล) + 了 (le) ตัวอย่าง 蛋糕 (เค้ก) + 吃光 (กินหมดเกลี้ยง) + 了 → 蛋糕吃光了 (เค้กถูกกินหมดแล้ว)
ในภาษาพูดประจำวัน เมื่อผู้กระทำไม่สำคัญหรือรู้กันอยู่แล้ว จึงพูดถึงเพียงผลที่เกิดกับสิ่งนั้น ประธานมักเป็นสิ่งของที่ชี้เฉพาะได้ และประโยคเกือบทุกครั้งต้องมีส่วนเสริมบอกผลลัพธ์ (光 หมดเกลี้ยง, 破 ขาด, 完 เสร็จสิ้น) พร้อมกับ 了
ต่างจากประโยคอักษร 被 (ใช้ 被 บอกการถูกกระทำ มักเน้นคนหรือสิ่งที่เป็นผู้กระทำ: 蛋糕被他吃光了 - เค้กถูกเขากินหมดแล้ว) ประโยคถูกกระทำเชิงความหมายไม่ระบุผู้กระทำ และฟังเป็นธรรมชาติกว่าเมื่อใครเป็นคนทำไม่ใช่ประเด็น
ภาษาไทยมีคำว่า ถูก และ โดน ซึ่งมักสื่อความรู้สึกเสียหายไม่พึงประสงค์ ผู้เรียนชาวไทยจึงเติม 被 เข้าไปทุกครั้งที่แปลจากประโยคซึ่งมีคำว่า ถูก จนกลายเป็น 蛋糕被吃光了 (ไม่ถึงกับผิด แต่เกินความจำเป็น) ทั้งที่ 蛋糕吃光了 เพียงพอแล้วและเป็นธรรมชาติที่สุด อีกจุดที่สับสนกันมากคือ 把 กับ 被 ซึ่งดึงกรรมขึ้นมาไว้หน้าคำกริยาเหมือนกัน แต่ 把 บอกว่าประธานเป็นฝ่ายจัดการกับสิ่งนั้น ส่วน 被 บอกว่าประธานเป็นฝ่ายถูกกระทำ ขอย้ำว่าโครงสร้าง 把 ไม่มีรูปเทียบเคียงในภาษาไทยเลย จึงเทียบตรง ๆ ว่าเหมือนหรือกลับกันไม่ได้ ต้องจำเป็นรูปประโยคจีนล้วน ๆ และอย่าลืมส่วนเสริมบอกผลลัพธ์กับ 了
ตัวอย่าง
เค้กถูกกินหมดเกลี้ยงแล้ว
เสื้อผ้าใส่จนขาดแล้ว
ตั๋วรถขายหมดแล้ว
ฝึกทำแบบฝึกหัด
ทดสอบความเข้าใจของคุณด้วยแบบฝึกหัดปรนัยสั้น ๆ
เรียน “被动句3:意念被动句” ให้ได้ผล
หัวข้อไวยากรณ์ “被动句3:意念被动句” (ประโยคถูกกระทำเชิงความหมาย (ไม่ใช้ 被)) เป็นหนึ่งในโครงสร้างสำคัญของระดับ HSK 5 การจะใช้โครงสร้างนี้ได้คล่อง คุณต้องเข้าใจบริบทที่ใช้และฝึกอย่างสม่ำเสมอ
เคล็ดลับการเรียน อ่านออกเสียงตัวอย่างซ้ำหลายรอบเพื่อสร้างความเคยชินตามธรรมชาติ จากนั้นลองแต่งประโยคจากสถานการณ์ของตัวเอง แล้วใช้ปุ่มเสียงเพื่อฟังและฝึกออกเสียงให้ถูกต้อง
คุณเปิดดูบทเรียนเต็ม “” เพื่อทำความเข้าใจไวยากรณ์และคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องให้ลึกขึ้นได้เช่นกัน