HSK 5
X也X不得,Y也Y不得
X yě X bù de , Y yě Y bù de
โครงสร้าง X也X不得,Y也Y不得
คำอธิบาย
X也X不得,Y也Y不得 เป็นสำนวนตายตัวที่ใช้เน้นย้ำสภาพกลืนไม่เข้าคายไม่ออก คือจะทำอย่าง X ก็ไม่ได้ จะทำอย่าง Y ก็ไม่ได้เช่นกัน
คำกริยา X + 也 (yě = ก็ เช่นกัน) + X + 不得 (bù dé = ไม่ได้ ทำไม่ได้),คำกริยา Y + 也 (yě) + Y + 不得. 不得 (bù dé) คือส่วนเสริมท้ายกริยาบอกความเป็นไปได้ในรูปปฏิเสธ (ส่วนที่ตามหลังคำกริยาเพื่อบอกว่าทำไม่ได้) เช่น 站也站不得,坐也坐不得 = จะยืนก็ไม่ได้ จะนั่งก็ไม่ได้
ใช้เมื่อต้องการบรรยายความอึดอัด ความลำบากใจ หรือความหมดหนทาง เพราะเลือกทางไหนก็ไม่ลงตัวสักทาง เช่น ปวดหลังจนจะยืนหรือจะนั่งก็ทรมานไปหมด หรือลูกโตแล้วจะดุจะตีก็ไม่ได้
ภาษาไทยพูดว่า จะยืนก็ไม่ได้ โดยเอ่ยคำกริยาเพียงครั้งเดียวแล้วต่อท้ายด้วยคำว่า ไม่ได้ ผู้เรียนชาวไทยจึงมักตัดคำกริยาที่ต้องซ้ำออก เขียนเป็น 站也不得 หรือสลับลำดับเป็น 站也不得站 ต้องจำให้แม่นว่าลำดับที่ถูกคือ คำกริยา + 也 + คำกริยา + 不得 อีกจุดหนึ่งคือคำว่า ไม่ได้ ในภาษาไทยคำเดียวครอบคลุมความหมายของทั้ง 不能 และ 不得 ผู้เรียนจึงมักหยิบ 不能 มาใช้แทน ซึ่งทำให้สำนวนนี้เสียรูปไป และสองวรรค X กับ Y ต้องขนานคู่กันเสมอ
ตัวอย่าง
เวลาที่เขาปวดหลังขึ้นมา จะยืนก็ไม่ได้ จะนั่งก็ไม่ได้
ลูกโตแล้ว จะดุก็ไม่ได้ จะตีก็ไม่ได้
เรื่องนี้ทำให้เขากลุ้มใจจนจะกินก็กินไม่ลง จะนอนก็นอนไม่หลับ
ฝึกทำแบบฝึกหัด
ทดสอบความเข้าใจของคุณด้วยแบบฝึกหัดปรนัยสั้น ๆ
เรียน “X也X不得,Y也Y不得” ให้ได้ผล
หัวข้อไวยากรณ์ “X也X不得,Y也Y不得” (โครงสร้าง X也X不得,Y也Y不得) เป็นหนึ่งในโครงสร้างสำคัญของระดับ HSK 5 การจะใช้โครงสร้างนี้ได้คล่อง คุณต้องเข้าใจบริบทที่ใช้และฝึกอย่างสม่ำเสมอ
เคล็ดลับการเรียน อ่านออกเสียงตัวอย่างซ้ำหลายรอบเพื่อสร้างความเคยชินตามธรรมชาติ จากนั้นลองแต่งประโยคจากสถานการณ์ของตัวเอง แล้วใช้ปุ่มเสียงเพื่อฟังและฝึกออกเสียงให้ถูกต้อง
คุณเปิดดูบทเรียนเต็ม “” เพื่อทำความเข้าใจไวยากรณ์และคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องให้ลึกขึ้นได้เช่นกัน