一旦⋯⋯，就⋯⋯

一旦 (yídàn) + [เงื่อนไขหรือเหตุการณ์ที่ยังไม่เกิด แต่มีโอกาสเกิด]，就 (jiù) + [ผลลัพธ์] โดย 一旦 อยู่ต้นอนุประโยคเงื่อนไข จะวางไว้หน้าหรือหลังประธานก็ได้ (中文一旦学起来 - วางประธานไว้หน้า 一旦 ก็ถูกต้อง) ส่วน 就 อยู่ต้นอนุประโยคผลลัพธ์

เมื่อสมมติเรื่องในอนาคตที่หากเกิดขึ้นแล้ว ผลแทบจะเลี่ยงไม่ได้ เป็นการเน้นความแน่นอนและความรวดเร็วของผลที่ตามมา (一旦考试不及格，就要延期毕业 - พอสอบไม่ผ่านก็ต้องเลื่อนจบการศึกษา)

一旦 (yídàn) เน้นว่า "เมื่อใดที่เกิดขึ้นแล้วก็..." มักใช้กับเรื่องที่ยังไม่เกิดแต่มีโอกาสเกิด ต่างจาก 一...就... (yī...jiù... พอ...ก็...) ที่ใช้กับการกระทำ 2 อย่างซึ่งต่อเนื่องกันทันที และมักเกิดขึ้นแล้วหรือแน่นอนว่าจะเกิด

ภาษาไทยใช้รูป พอ...ก็... ได้ทั้งกับเรื่องสมมติในอนาคตและเรื่องที่เกิดขึ้นจริงไปแล้ว (พอฝนตกก็ต้องเลื่อน / พอเขามาถึงเราก็ออกเดินทาง) ผู้เรียนชาวไทยจึงมักหยิบ 一旦 ไปใช้กับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงหรือแน่นอนแล้ว ซึ่งที่ถูกต้องใช้ 一...就... ขอให้จำว่า 一旦 มีไว้สำหรับสถานการณ์สมมติเท่านั้น อีกข้อคือคำว่า ก็ ในภาษาไทยมักถูกละไปในภาษาพูด ผู้เรียนจึงลืมใส่ 就 ในอนุประโยคผลลัพธ์ ทั้งที่ควรมี 就 นำหน้าอนุประโยคหลังเพื่อให้คู่คำเชื่อมครบ