HSK 5
除非⋯⋯，否则/不然⋯⋯
chú fēi ⋯ ⋯ ， fǒu zé / bù rán ⋯ ⋯
除非⋯⋯，否则/不然⋯⋯ (เว้นแต่ว่า... ไม่เช่นนั้นก็...)
คำอธิบาย
除非……，否则/不然…… (chúfēi……, fǒuzé / bùrán……) เป็นประโยคความรวมที่แสดงเงื่อนไข (ประโยคที่มีอนุประโยคตั้งแต่ 2 อนุประโยคขึ้นไป เชื่อมกันด้วยคำสันธาน) มีความหมายว่า "เว้นแต่ว่า... ไม่เช่นนั้นแล้ว..." คือต่อเมื่อมีเงื่อนไขหนึ่งเดียวที่ระบุไว้ในอนุประโยค 除非 เท่านั้น จึงจะหลีกเลี่ยงผลเสียที่ระบุไว้ในอนุประโยค 否则/不然 ได้
除非 (chúfēi = เว้นแต่ว่า) + เงื่อนไขหนึ่งเดียว，否则 (fǒuzé) / 不然 (bùrán) — ทั้งสองคำแปลว่า "ไม่เช่นนั้น" + ผลที่จะตามมา ในแง่ระดับภาษา 否则 ออกไปทางภาษาเขียน ส่วน 不然 ออกไปทางภาษาพูด
ใช้เมื่อต้องการเน้นว่ามีทางเดียวเท่านั้นที่จะเลี่ยงผลลัพธ์ที่ไม่ดีได้ น้ำเสียงจึงออกไปทางการเตือนหรือการตั้งเงื่อนไขที่บังคับ
除非 แทนด้วย 只有 (zhǐyǒu = มีแต่...เท่านั้น) ได้ในบางบริบท แต่ 只有 ต้องคู่กับ 才 (cái) ไม่ใช่คู่กับ 否则 อย่าสลับคู่กัน
ในภาษาไทย เว้นแต่ กับ นอกจาก...แล้ว มีเส้นแบ่งไม่ชัดและใช้แทนกันบ่อย ผู้เรียนชาวไทยจึงมักจับคู่ผิด เขียน 除非……才…… แล้วยังเติม 否则 เข้าไปอีก ให้จำว่า 除非 คู่กับ 否则/不然 ส่วน 只有 จึงจะคู่กับ 才 อีกข้อหนึ่ง ภาษาไทยละคำว่า ก็ ในวรรคหลังได้ในภาษาพูด (เว้นแต่นั่งเครื่องบินไป ไปไม่ทันแน่) ผู้เรียนจึงมักลืมใส่ 否则/不然 ในวรรคหลังของภาษาจีน ทั้งที่ภาษาจีนละคำเชื่อมตัวนี้ไม่ได้
ตัวอย่าง
เว้นแต่ว่าจะนั่งเครื่องบินไป ไม่เช่นนั้นก็ไปไม่ทันแน่นอน
เว้นแต่ว่าคุณจะตรวจอย่างละเอียด ไม่อย่างนั้นก็ผิดพลาดได้ง่ายมาก
ฝึกทำแบบฝึกหัด
ทดสอบความเข้าใจของคุณด้วยแบบฝึกหัดปรนัยสั้น ๆ
เรียน “除非⋯⋯，否则/不然⋯⋯” ให้ได้ผล
หัวข้อไวยากรณ์ “除非⋯⋯，否则/不然⋯⋯” (除非⋯⋯，否则/不然⋯⋯ (เว้นแต่ว่า... ไม่เช่นนั้นก็...)) เป็นหนึ่งในโครงสร้างสำคัญของระดับ HSK 5 การจะใช้โครงสร้างนี้ได้คล่อง คุณต้องเข้าใจบริบทที่ใช้และฝึกอย่างสม่ำเสมอ
เคล็ดลับการเรียน อ่านออกเสียงตัวอย่างซ้ำหลายรอบเพื่อสร้างความเคยชินตามธรรมชาติ จากนั้นลองแต่งประโยคจากสถานการณ์ของตัวเอง แล้วใช้ปุ่มเสียงเพื่อฟังและฝึกออกเสียงให้ถูกต้อง
คุณเปิดดูบทเรียนเต็ม “” เพื่อทำความเข้าใจไวยากรณ์และคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องให้ลึกขึ้นได้เช่นกัน