“把”字句4：表致使

chủ ngữ (nguyên nhân) + 把 + tân ngữ (đối tượng chịu tác động) + động từ + thành phần kết quả. Có hai kiểu: (1) chủ ngữ là vật/sự việc: 这双鞋把脚磨破了 (đôi giày làm chân trầy); (2) chủ ngữ là người tác động khiến người khác lâm vào trạng thái nào đó, thường đi với bổ ngữ 得 (thành phần sau động từ cho biết mức độ/kết quả): 他把大伙儿笑得肚子疼 (anh ấy khiến mọi người cười đau bụng).

khi muốn nhấn mạnh nguyên nhân đã gây ra hậu quả cụ thể cho đối tượng (bị trầy, bị đánh thức, cười đau bụng, cảm động rơi nước mắt). Sau động từ bắt buộc phải có thành phần kết quả (了, 破, 醒, hoặc 得 + trạng thái), không được để động từ đứng trơ.

khác câu 把 thông thường (chủ ngữ chủ động xử lý vật, như 把门关上 = đóng cửa lại), ở loại này chủ ngữ nhiều khi là vật vô tri hoặc gây tác động ngoài ý muốn (声音把我吵醒 = tiếng ồn làm tôi tỉnh giấc).

người Việt hay quên thành phần kết quả sau động từ, nói cụt 声音把我吵 (sai) thay vì 声音把我吵醒了. Cũng đừng dùng động từ chỉ tri giác/tâm lý đơn thuần (喜欢, 知道) trong câu 把.