HSK 7
⋯⋯，而 ⋯⋯（则）⋯⋯
⋯ ⋯ ， ér ⋯ ⋯ （ zé ） ⋯ ⋯
Mệnh đề đối lập với 'mà' và 'thì'
Giải thích
Đây là câu ghép chuyển ngược / đối lập (câu có hai vế mang nội dung tương phản). 而 (ér) là liên từ (từ nối các vế câu) nối hai vế đối lập, tương đương "mà, còn" trong tiếng Việt; 则 (zé) là phó từ (từ bổ nghĩa) đặt trong vế sau, tăng sắc thái "thì lại, còn thì".
(mệnh đề 1), 而 (ér) + (mệnh đề 2, chủ ngữ) + 则 (zé) + vị ngữ (phần nêu hành động/tính chất). 则 có thể có hoặc không (vd 而我却... = còn tôi thì lại...; 而南方人的习俗则是... = còn phong tục người miền Nam thì lại là...).
Dùng để đặt hai đối tượng/tình huống cạnh nhau nhằm làm nổi bật sự khác biệt; mang sắc thái trang trọng, hay gặp trong văn viết / văn trang trọng (cách dùng trong sách vở, văn bản). Thường kèm 却 (què = nhưng lại) để nhấn thêm.
而 nối hai vế đối chiếu một cách nhẹ nhàng, khách quan; còn 但是 (dànshì = nhưng) nhấn mạnh sự chuyển ngược, phủ định kỳ vọng vế trước mạnh hơn. 则 chỉ dùng trong vế sau và không thể đứng đầu câu.
Đặt 则 (zé) ở đầu vế hoặc trước chủ ngữ (sai: 则南方人... → đúng: 南方人...则...); dùng 而 nối hai vế không thực sự đối lập; quên rằng 而 ở đây là "còn/mà" chứ không phải "và" (nghĩa "và" là dùng nối bổ sung).
Ví dụ
Tuyệt đại đa số người ta dùng cảm giác để tư duy, còn tôi thì lại dùng tư duy để cảm nhận.
Người miền Bắc đón Tết thường ăn sủi cảo, còn phong tục của người miền Nam thì lại là ăn bánh trôi.
Luyện tập
Kiểm tra hiểu biết của bạn qua bài tập trắc nghiệm
Học “⋯⋯，而 ⋯⋯（则）⋯⋯” hiệu quả
Điểm ngữ pháp “⋯⋯，而 ⋯⋯（则）⋯⋯” (Mệnh đề đối lập với 'mà' và 'thì') là một trong những cấu trúc quan trọng trong cấp độ HSK 7. Để sử dụng thành thạo cấu trúc này, bạn cần hiểu rõ ngữ cảnh sử dụng và luyện tập thường xuyên.
Mẹo học: Hãy đọc to các ví dụ nhiều lần để tạo phản xạ tự nhiên. Sau đó, thử tự đặt câu với tình huống của riêng bạn. Sử dụng nút phát âm để nghe và luyện tập phát âm chuẩn.
Bạn cũng có thể xem bài học đầy đủ “” để hiểu sâu hơn về ngữ pháp và từ vựng liên quan.