39 thành ngữ tiếng Trung HSK 7-9 xếp theo cấu tạo và cách dùng

无忧无虑wú yōu wú lǜ

vô tư, không lo lắng

Khuôn 无A无B. Tả trạng thái sống, hay đi với 生活 hoặc 玩耍: 孩子们无忧无虑地玩耍。

全心全意quán xīn quán yì

hết lòng, toàn tâm toàn ý

Khuôn 全A全B. Gần như luôn làm trạng ngữ, đứng trước động từ có 地 hoặc không.

大同小异dà tóng xiǎo yì

đại đồng tiểu dị, giống nhau ở chỗ lớn, khác nhau ở chỗ nhỏ, tương tự nhau

Hai vế đối nhau hoàn toàn: 大 đối 小, 同 đối 异. Dùng khi so hai phương án, hai bản dịch.

半信半疑bàn xìn bàn yí

nửa tin nửa ngờ, bán tín bán nghi

Khuôn 半A半B. Tả thái độ khi nghe tin chưa kiểm chứng, thường kèm 地 trước động từ nhìn hoặc nghe.

东奔西走dōng bēn xī zǒu

Tất tả đi khắp nơi, chạy ngược chạy xuôi (để lo liệu công việc).

Hai phương hướng ngược nhau. Có hàm ý vất vả, không dùng cho chuyến du lịch nhàn nhã.

各式各样gè shì gè yàng

đa dạng, đủ loại

Khuôn 各A各B. Gần như chỉ làm định ngữ, nên hầu như luôn kèm 的: 各式各样的商品。

不知不觉bù zhī bù jué

không hay không biết

Khuôn 不A不B. Hay đứng đầu câu kể thời gian trôi: 不知不觉中，时间已经过去了一个小时。

家家户户jiā jiā hù hù

nhà nhà

Kiểu AABB, bản thân là danh từ nên đứng làm chủ ngữ được, thường kèm 都.

熙熙攘攘xī xī rǎng rǎng

tấp nập, đông đúc, nhộn nhịp

Kiểu AABB tả cảnh, làm vị ngữ trực tiếp sau chủ ngữ chỉ nơi chốn.

胸有成竹xiōng yǒu chéng zhú

đã có sẵn kế hoạch, tự tin

Khen người chuẩn bị kỹ nên bình tĩnh, không phải khen người giỏi bẩm sinh.

理直气壮lǐ zhí qì zhuàng

lý chính ngôn thuận, tự tin vì có lý

Điều kiện dùng là người nói thật sự có lý. Dùng cho người sai thì thành mỉa mai.

心急如焚xīn jí rú fén

lo lắng như lửa đốt, nóng ruột nóng gan, sốt ruột, lo lắng đến cực độ

Mức độ rất mạnh, để dành cho tình huống thật sự khẩn cấp như người nhà nhập viện.

眉开眼笑méi kāi yǎn xiào

Vui vẻ, hớn hở, mặt mày rạng rỡ (thường miêu tả vẻ mặt sung sướng, hài lòng).

Tả nét mặt nên chủ ngữ phải là người, không dùng cho sự việc.

愁眉苦脸chóu méi kǔ liǎn

mặt mày ủ rũ, cau có, vẻ mặt đau khổ, buồn bã

Cặp đối lập của 眉开眼笑. Hay đi với 总是 và trợ từ 的 ở cuối câu.

目不转睛mù bù zhuǎn jīng

chăm chú nhìn không chớp mắt, nhìn đăm đăm

Luôn làm trạng ngữ cho động từ nhìn hoặc nghe, gần như bắt buộc có 地.

一目了然yí mù liǎo rán

rõ ràng ngay cái nhìn đầu tiên

Chủ ngữ thường là biểu đồ, bảng biểu, ý đồ. Làm vị ngữ, không đứng trước danh từ.

独一无二dú yī wú èr

độc nhất vô nhị

Làm định ngữ thì cần 的, làm vị ngữ thì hay đóng câu bằng 是…的.

四面八方sì miàn bā fāng

bốn phương tám hướng, khắp nơi, mọi phía, mọi nơi

Là danh từ chỉ nơi chốn nên hay đi sau giới từ 从 hoặc động từ 传遍.

接二连三jiē èr lián sān

liên tiếp, dồn dập

Làm trạng ngữ chỉ tần suất, đặt trước động từ và thường kèm 地.

成千上万chéng qiān shàng wàn

hàng ngàn, vô số

Đứng trước danh từ đếm được và bắt buộc có 的: 成千上万的游客。

千变万化qiān biàn wàn huà

Muôn hình vạn trạng, biến đổi không ngừng.

Tả sự vật thay đổi phong phú, sắc thái trung tính đến khen.

一举一动yì jǔ yí dòng

Mọi cử chỉ, mọi hành động, Nhất cử nhất động

Là cụm danh từ, đứng làm chủ ngữ hoặc tân ngữ, hay đi sau 的 sở hữu.

一干二净yì gān èr jìng

sạch bong, không còn gì, hoàn toàn, triệt để

Gần như chỉ dùng làm bổ ngữ sau 得, cả nghĩa đen là dọn sạch lẫn nghĩa bóng là quên sạch.

一事无成yí shì wú chéng

không làm nên trò trống gì, việc gì cũng không thành công

Sắc thái chê hoặc tự trách, thường đi với 导致 hoặc 免得 để chỉ hậu quả.

莫名其妙mò míng qí miào

khó hiểu, kỳ lạ, vô lý, không rõ ràng

Vừa tả sự việc khó hiểu, vừa tả hành vi vô cớ của người khác. Có phần khó chịu.

微不足道wēi bù zú dào

không đáng kể, nhỏ nhặt

Làm vị ngữ sau 是, hoặc làm định ngữ có 的 trước danh từ chỉ việc nhỏ.

无可奈何wú kě nài hé

bất lực, không còn cách nào khác

Hay đứng sau 感到 hoặc mở đầu vế nói về việc đành chấp nhận.

变幻莫测biàn huàn mò cè

biến đổi khôn lường, khó đoán, thay đổi thất thường, không thể dự đoán được

Dùng cho thời tiết, cốt truyện, thị trường. Không dùng cho tính cách người thân thiết.

毫不犹豫háo bù yóu yù

không hề do dự

Luôn làm trạng ngữ, kèm 地 trước động từ chỉ hành động dứt khoát.

络绎不绝luò yì bù jué

liên tục không ngừng, tấp nập

Chủ ngữ phải là dòng người hoặc xe cộ, không dùng cho đồ vật đứng yên.

一无所知yì wú suǒ zhī

hoàn toàn không biết gì

Đối tượng không biết nêu bằng 对 đặt trước: 我对此地的风俗一无所知。

显而易见xiǎn ér yì jiàn

hiển nhiên, rõ ràng

Làm vị ngữ, hoặc đứng riêng đầu câu như một lời bình rồi mới nói tiếp.

截然不同jié rán bù tóng

hoàn toàn khác biệt

Làm vị ngữ, chủ ngữ phải là hai sự vật trở lên đem ra so.

与众不同yǔ zhòng bù tóng

khác biệt, nổi bật hơn đám đông

Làm vị ngữ thì để trần, làm định ngữ thì bắt buộc thêm 的.

前所未有qián suǒ wèi yǒu

chưa từng có, chưa bao giờ có

Gần như chỉ làm định ngữ, đi với 挑战, 机会, 规模.

情不自禁qíng bú zì jīn

không kềm chế được cảm xúc

Trạng ngữ, đứng trước động từ chỉ phản ứng cảm xúc như khóc hoặc cười.

兴高采烈xìng gāo cǎi liè

vô cùng hào hứng

Vừa làm trạng ngữ có 地, vừa làm vị ngữ trực tiếp sau chủ ngữ chỉ người.

一塌糊涂yì tā hú tú

tồi tệ, bê bối, không ra gì, lộn xộn, bừa bộn, tan nát

Bổ ngữ sau 得, sắc thái chê mạnh, tuyệt đối không dùng để khen.

精疲力竭jīng pí lì jié

kiệt sức, mệt mỏi đến cực điểm

Làm vị ngữ sau 感到 hoặc đóng câu với 了, cũng làm bổ ngữ sau 得 được.