Từ vựng tiếng Trung chủ đề quần áo và mua sắm trang phục

Bước vào một cửa hàng quần áo ở Trung Quốc, bạn cần đúng ba thứ: tên món đồ, lượng từ đứng trước nó, và một câu hỏi cỡ. Thiếu cái thứ hai là câu nói vẫn hiểu được nhưng nghe sai ngay — người Trung Quốc không nói một cái quần mà nói 一条裤子. Bài này gom từ vựng trang phục có thật trong bộ từ chuẩn HSK 3.0 mà Hanbeego dùng để dựng bài học, chia thành sáu nhóm, mỗi từ ghi rõ bậc và lượng từ đi kèm, cộng thêm ba đoạn hội thoại đi mua đồ.

Vì sao từ quần áo phải học kèm lượng từ

Trong tiếng Trung, giữa số đếm và danh từ luôn phải có một lượng từ, và trang phục là nhóm danh từ dùng nhiều lượng từ khác nhau nhất trong đời sống thường ngày. Cùng một tủ quần áo mà áo đi với 件, quần và váy đi với 条, giày tất đi với 双, mũ đi với 顶, kính đi với 副. Học tên món đồ mà bỏ lượng từ thì đến lúc mở miệng vẫn phải đoán, nên bảng từ trong bài luôn ghi lượng từ ngay trong phần ghi chú. Danh sách đầy đủ theo từng nhóm nghĩa nằm ở lượng từ tiếng Trung.

Một điểm nữa cần biết trước: nhóm từ này rải khắp bảy bậc. HSK 1 chỉ cho bạn 衣服 và động từ 穿; đến HSK 3 mới có 裤子, 裙子, 衬衫; phụ kiện như 帽子, 眼镜, 围巾 nằm ở HSK 4; còn 靴子, 项链, 戒指 thuộc bậc 7-9. Vậy nên đừng cố nhớ hết trong một buổi — học theo nhóm nghĩa, gặp từ nào chưa rõ thì bấm biểu tượng tra từ điển ngay cạnh từ đó.

Áo và đồ mặc phần trên

Chữ neo của cả nhóm là 衣 (yī) và 服 (fú), hai chữ đều nghĩa là áo, y phục. Ghép thêm một chữ mô tả ở trước là ra tên món: 大 lớn cho ra áo choàng, 毛 lông cho ra áo len, 雨 mưa cho ra áo mưa, 内 bên trong cho ra đồ lót. Nhớ bốn chữ mô tả đó là nhớ luôn bốn từ. Gần như cả nhóm đếm bằng 件, chỉ 西装 và 制服 hay đếm bằng 套 vì mua là mua cả bộ.

Quần, váy và đồ đi chân

Đây là nhóm người Việt sai lượng từ nhiều nhất. Tiếng Việt nói một cái quần nên tay tự viết 一个裤子, còn tiếng Trung dùng 条 cho vật thuôn dài, thành ra quần, váy, khăn và cà vạt đều theo 条. Đồ đi chân thì luôn đi theo cặp nên dùng 双. Nhóm này có ba chữ neo rất rõ: 裤 quần, 裙 váy, 鞋 giày — thấy chữ nào là biết ngay món thuộc loại nào. Riêng 旗袍 (qípáo, bậc 7-9) là sườn xám, vì là áo liền thân nên đếm bằng 件.

Phụ kiện, mũ khăn và trang sức

Phụ kiện là nhóm dùng nhiều lượng từ khác nhau nhất, và cũng là chỗ buộc bạn phải chuyển động từ từ 穿 sang 戴. Bốn lượng từ cần nhớ ở đây: 顶 cho mũ, 副 cho kính và găng tay, 条 cho khăn, cà vạt, dây chuyền, còn đồng hồ đeo tay theo khẩu ngữ đếm bằng 块 — 一块手表. Nhẫn thì dùng 枚, cúc áo dùng 颗, hai lượng từ dành cho vật nhỏ.

Chất liệu và cách nói về vải

Sau câu hỏi giá thì hỏi chất liệu là câu người bán nghe nhiều thứ hai. Mẫu câu chỉ có một: 这件是什么料子的？ và câu trả lời luôn theo khuôn 是……的 — 是纯棉的, 是真丝的, 是羊毛的. Chữ 纯 (chún, bậc 4) nghĩa thuần, đặt trước tên chất liệu là ra hàng nguyên chất. Ba câu hỏi thêm rất đáng dùng khi mua áo mùa hè: 透气吗？ có thoáng không, 会缩水吗？ giặt có co không, và 质地怎么样？ chất vải thế nào.

Màu sắc, sắc độ và hoa văn

Sáu màu cơ bản đều nằm ở HSK 2 và đều dựng theo một khuôn duy nhất: chữ chỉ màu cộng 色. Khi màu đứng trước danh từ thì thêm 的 — 白色的衬衫, 黑色的裤子. Muốn nói sắc độ thì đặt 深 hoặc 浅 lên trước tên màu: 深蓝色 là xanh đậm, 浅灰色 là xám nhạt. Áo trơn không họa tiết gọi là 素色, còn nhiều màu chen nhau thì dùng thành ngữ 五颜六色.

Cỡ số và thử đồ trong tiệm

Cỡ áo trong tiếng Trung nói bằng 号: 小号 cỡ S, 中号 cỡ M, 大号 cỡ L, lớn hơn nữa là 加大号. Cỡ giày thì đọc thẳng con số theo hệ Trung Quốc — 我穿四十二号. Câu hỏi cỡ chuẩn nhất từ người bán là 您穿多大号？ Muốn xin thử thì nói 我能试一下吗？ chứ đừng nói 我要穿, nghe như bạn đòi mặc luôn cho bằng được. Thử xong, ba câu nhận xét dùng đi dùng lại: 有点儿紧 hơi chật, 有点儿松 hơi rộng, 正合适 vừa khít.

Trả tiền, giảm giá và đổi hàng

Ở trung tâm thương mại có niêm yết giá thì đừng mặc cả, nhưng ngoài chợ hay quầy nhỏ thì 讨价还价 (tǎojià huánjià, bậc 7-9) là chuyện thường. Chỗ dễ nhầm nhất với người Việt là cách đọc chiết khấu: 打折 tính theo phần khách phải trả, không phải phần được giảm. 打八折 nghĩa là trả tám phần mười, tức giảm 20%; 打五折 là nửa giá; 打九五折 là chỉ giảm 5%.

• 这件多少钱？ — Cái áo này bao nhiêu tiền? Đổi 这件 thành 这条 hoặc 这双 tùy món đang hỏi.
• 太贵了，能便宜一点儿吗？ — Đắt quá, bớt một chút được không? Câu này dùng ở chợ, không dùng trong cửa hàng lớn.
• 现在打几折？ — Đang giảm mấy phần? Người bán đáp 打八折 tức là bớt 20%.
• 可以用手机付钱吗？ — Trả bằng điện thoại được không? Đây là cách thanh toán phổ biến nhất ở Trung Quốc hiện nay.
• 要是不合适，可以换吗？ — Nếu không vừa thì đổi được không? Nhớ giữ lại 发票 để đổi hàng.
• 请给我开发票。 — Cho tôi xin hóa đơn. 开发票 là cụm cố định, không nói 做发票.

Cách nhớ nhóm từ trang phục nhanh hơn

Nhóm này dễ nhớ hơn hẳn các nhóm khác vì phần lớn từ chỉ là một chữ mô tả ghép với một chữ gốc. Thay vì tạo mười hai thẻ rời cho phần áo, hãy tạo một thẻ 衣 rồi ghi cả 衣服, 上衣, 大衣, 毛衣, 雨衣, 内衣 vào mặt sau; làm y hệt với 裤, 鞋 và 色. Số thẻ phải ôn giảm còn một phần ba mà lượng từ nhớ được không đổi. Cách gom sẵn theo nhóm nghĩa có ở từ vựng theo chủ đề.

• Học lượng từ dính liền với từ như một khối: đừng nhớ 衬衫, hãy nhớ 一件衬衫; đừng nhớ 裤子, hãy nhớ 一条裤子.
• Mở tủ quần áo nhà mình rồi tự gọi tên từng món kèm màu và chất liệu: 一件白色的纯棉衬衫, 一条深蓝色的牛仔裤.
• Ghép động từ vào ngay khi học: món nào 穿, món nào 戴, món nào 系 — ghi luôn vào cùng thẻ với tên món.
• Nghe trước, đọc sau: bấm nút loa cạnh mỗi từ, nghe cả bảng một lượt rồi mới nhìn lại chữ Hán.

Câu hỏi thường gặp