HSK 5
X也X不得，Y也Y不得
X yě X bù de ， Y yě Y bù de
Cấu trúc X也X不得，Y也Y不得
Giải thích
X也X不得，Y也Y不得 là một cách nói cố định để nhấn mạnh tình cảnh tiến thoái lưỡng nan: làm hành động X cũng không được, mà làm hành động Y cũng không xong.
động từ X + 也 (yě = cũng) + X + 不得 (bu dé = không được / không thể)，động từ Y + 也 (yě) + Y + 不得. 不得 (bu dé) là bổ ngữ khả năng dạng phủ định (phần sau động từ cho biết "không thể làm được"). Vd 站也站不得，坐也坐不得 = đứng cũng không được, ngồi cũng không xong.
Khi muốn tả sự bế tắc, khó xử, bất lực vì làm cách nào cũng không ổn (đau lưng nên đứng ngồi đều khổ; con lớn nên đánh mắng đều không được).
Người Việt hay lặp sai (viết 站也不得站) hoặc dùng 不能 thay 不得; nhớ đúng thứ tự là "động từ + 也 + động từ + 不得", và hai vế X, Y phải song song đối nhau.
Ví dụ
Lúc anh ấy đau lưng, đứng cũng không được mà ngồi cũng không xong.
Con lớn rồi, mắng cũng không được mà đánh cũng chẳng xong.
Chuyện này khiến anh ấy lo đến mức ăn cũng không nổi, ngủ cũng chẳng yên.
Luyện tập
Kiểm tra hiểu biết của bạn qua bài tập trắc nghiệm
Học “X也X不得，Y也Y不得” hiệu quả
Điểm ngữ pháp “X也X不得，Y也Y不得” (Cấu trúc X也X不得，Y也Y不得) là một trong những cấu trúc quan trọng trong cấp độ HSK 5. Để sử dụng thành thạo cấu trúc này, bạn cần hiểu rõ ngữ cảnh sử dụng và luyện tập thường xuyên.
Mẹo học: Hãy đọc to các ví dụ nhiều lần để tạo phản xạ tự nhiên. Sau đó, thử tự đặt câu với tình huống của riêng bạn. Sử dụng nút phát âm để nghe và luyện tập phát âm chuẩn.
Bạn cũng có thể xem bài học đầy đủ “” để hiểu sâu hơn về ngữ pháp và từ vựng liên quan.