HSK 5
一旦⋯⋯，就⋯⋯
yí dàn ⋯ ⋯ ， jiù ⋯ ⋯
一旦⋯⋯，就⋯⋯ (Một khi... thì...)
Giải thích
一旦⋯⋯，就⋯⋯ (yídàn..., jiù...) là một cặp quan hệ từ (cặp từ nối các vế câu) tạo thành câu ghép giả định (câu có hai vế, nêu điều kiện có thể xảy ra). Nghĩa là "một khi... thì...": ngay khi điều kiện xảy ra, kết quả sẽ theo ngay.
一旦 (yídàn) + [điều kiện/sự việc chưa xảy ra nhưng có khả năng]，就 (jiù) + [kết quả]. 一旦 đứng đầu vế điều kiện, có thể đứng trước hoặc sau chủ ngữ (中文一旦学起来 - chủ ngữ trước 一旦 cũng được); 就 đứng đầu vế kết quả.
Khi giả định một việc trong tương lai mà một khi đã xảy ra thì kết quả gần như tất yếu, nhấn mạnh tính chắc chắn và nhanh chóng của hệ quả (一旦考试不及格，就要延期毕业 - hễ thi trượt là phải hoãn tốt nghiệp).
一旦 (yídàn) nhấn "một khi đã xảy ra thì...", thường cho việc chưa xảy ra nhưng có thể; khác 一...就... (yī...jiù... vừa... là...) dùng cho hai hành động nối tiếp nhau ngay lập tức và thường đã hoặc chắc chắn xảy ra.
Người Việt hay quên vế 就 (jiù) ở kết quả, hoặc dùng 一旦 cho việc đã chắc chắn xảy ra. 一旦 dành cho tình huống GIẢ ĐỊNH; và nên có 就 mở đầu vế sau cho đủ cặp.
Ví dụ
Một khi thi không đạt, tôi sẽ phải hoãn tốt nghiệp.
Một khi tàu điện ngầm xây xong, tình trạng kẹt xe sẽ được giảm bớt đáng kể.
Tiếng Trung một khi đã bắt tay vào học thì không sao dứt ra được nữa.
Luyện tập
Kiểm tra hiểu biết của bạn qua bài tập trắc nghiệm
Học “一旦⋯⋯，就⋯⋯” hiệu quả
Điểm ngữ pháp “一旦⋯⋯，就⋯⋯” (一旦⋯⋯，就⋯⋯ (Một khi... thì...)) là một trong những cấu trúc quan trọng trong cấp độ HSK 5. Để sử dụng thành thạo cấu trúc này, bạn cần hiểu rõ ngữ cảnh sử dụng và luyện tập thường xuyên.
Mẹo học: Hãy đọc to các ví dụ nhiều lần để tạo phản xạ tự nhiên. Sau đó, thử tự đặt câu với tình huống của riêng bạn. Sử dụng nút phát âm để nghe và luyện tập phát âm chuẩn.
Bạn cũng có thể xem bài học đầy đủ “” để hiểu sâu hơn về ngữ pháp và từ vựng liên quan.